Obierz kierunek na

Paweł Krause wahał się między politechniką, a Akademią Ekonomiczną. Zdecydował się na to drugie, bo pasowały mu egzaminy. - Wśród 3 tys. osób z wyższym wykształceniem, zarejestrowanych w mazowieckich urzędach pracy, prawie 400 to ekonomiści.

Kasia Michalak zdawała na politologię, bo zawsze chciała być dziennikarką. - Dla 128 politologów, którzy w pierwszej połowie tego roku zarejestrowali się w dolnośląskich urzędach pracy wpłynęły trzy oferty od pracodawców.

Ewa Biegała wybrała pedagogikę, bo fascynowała ją złożoność ludzkiej osobowości. - 6 proc. wielkopolskich magistrów pedagogiki trafia do pośredniaków.

W czołówkach prowadzonych przez wojewódzkie urzędy pracy “czarnych list”, czyli rankingów zawodów nadwyżkowych, znajdują się też absolwenci takich kierunków, jak marketing i zarządzanie, administracja, zootechnika, bankowość, psychologia.

Pomyśl, czy nie wolisz być spawaczem

- Firmy szukają absolwentów kierunków technicznych: informatyków, logistyków, inżynierów od budownictwa i drogownictwa. Studenci politechnik rozchwytywani są przez pracodawców już na trzecim roku - twierdzi dr Krzysztof Bondyra, socjolog, koordynator badań, których celem jest sprawdzenie zgodności oferty edukacyjnej szkół wyższych z potrzebami pracodawców. Według niego absolwenci szkół średnich mogliby wybierać lepiej. - Wolą jednak kierunki łatwe i przyjemne. Na których nie trzeba być mocnym z przedmiotów ścisłych. Może lepiej, gdyby zamiast na uczelnię, poszli na kursy zawodowe?

Niedawno prowadził badania wśród uczestników kursu fryzjerskiego. Ponad 10 proc. miało wykształcenie wyższe. “Studia studiami, ale pracować trzeba” - pisali w ankietach.

Bondyra: - Dobry spawacz zarabia ponad 3 tys. zł. Ale prestiż jest mniejszy. Nie dziwię się zatem tym, którzy idą na studia, choć wcale nie muszą. A może nawet nie powinni.

Dla kogo będzie praca?

W Małopolsce ogromne bezrobocie jest wśród psychologów i politologów, a np. nauczyciel teologii bez problemu znajdują pracę. Tak wynika z zestawień małopolskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy: - W oparciu o suche dane trudno planować karierę - komentuje Marcin Węgrzyn z Małopolskiego Obserwatorium Rynku Pracy.

Aby odpowiedzieć na pytanie, jaki kierunki opłaca się studiować, sięga po strategię województwa na lata 2007-2013. - Zarząd chce ściągnąć do regionu przemysł, który zatrudniać będzie biofizyków, biotechnologów, informatyków, absolwentów robotyki, logistyków. Kraków nadal będzie przyciągał turystów, dlatego warto zainteresować się hotelarstwem czy gastronomią - sugeruje.

Doradcy zawodowi radzą studentom, by myśleli o sobie, jak o firmie. Uważnie obserwowali trendy i inwestowali w takie umiejętności, które pomogą później wstrzelić się w zapotrzebowanie.

Elżbieta Ogrzebacz z Centrum Informacji i Promocji Kariery Mazowieckiego WUP: - Warto przyglądać się nawet tendencjom demograficznym. Społeczeństwo się starzeje. To znaczy, że będzie zapotrzebowanie na usługi osobiste, na pielęgniarki, opiekunów oraz tych wszystkich, którzy zorganizują czas seniorom. Więcej będzie trzeba wykładowców w instytucjach kształcących dorosłych niż nauczycieli w podstawówkach.

Z badań Rządowego Centrum Studiów Strategicznych wynika, że do zawodów przyszłości zaliczyć można także wszystkie specjalności związane z ochroną środowiska, ochroną zdrowia i opieką społeczną.

Nie śpij po wykładach

Wybór kierunku studiów - mniej lub bardziej rynkowego - jeszcze wszystkiego nie przesądza. Dla pracodawców ważne jest nie tyle, co się studiuje, ale jak. I nie chodzi tu wcale oceny w indeksie.

Paweł sam nie może się nadziwić, jakim cudem dotarł do piątego roku ekonomii. Za to w ciągu czterech lat studiów zdążył się przekonać, że woli roznosić pizzę niż być sklepowym ochroniarzem. Był w Irlandii, zdobył certyfikat z biznesowego angielskiego. Jako merchandiser rozkładał na półkach produkty Procter&Gamble. Dziś pracuje w salonie Skody.

Ewa przez pierwsze dwa lata pedagogiki była barmanką, hostessą, nauczycielką angielskiego. W końcu znalazła pracę w ciągarni stali. Jako pracownik administracyjno-biurowy zarabia zdecydowanie więcej, niż jej rówieśnicy rozdający ulotki: - Nauka jest na pierwszym miejscu, ale szef jest przychylny studiującym, a dziekana też nie dziwi, gdy ktoś pracuje.

Na pracodawcach nie zrobi wrażenia kandydat, który po trzech wykładach szedł zmęczony do domu. Dyrektor zarządzający do spraw strategii personalnej w jednej z większych firm ubezpieczeniowych: - Ktoś, kto studiuje hobbystycznie, a poza tym jeździ na festiwale filmowe, raczej nas do siebie nie przekona. Duże znaczenie ma to, że ktoś odbył staż w poważnej firmie. Ale także każda praca zarobkowa, w barze, w sklepie, jest atutem.

Kierunek studiów nieistotny dla pracodawcy?

Przedstawiciele największych w Polsce pracodawców, zapytani, czego warto się uczyć, odpowiadają przekornie:

- Poza bardzo specjalistycznymi stanowiskami, kierunek studiów jest dla nas nieistotny. Filolog klasyczny może świetnie sprawdzić się w dziale marketingu, byle myślał analitycznie i innowacyjnie, był liderem, potrafił pracować w zespole - mówi Małgorzata Mejer, Procter&Gamble:

Andrzej Borczyk, Masterfoods: - Od kierunku wykształcenia ważniejszy jest dla nas profil osobowościowy: samodzielność, kreatywność, komunikatywność, chęć uczenia się.

Aleksandra Dzięciołowska-Piątek, Kompania Piwowarska: - Ważna jest też zdolność przystosowania się do zmian, czy wręcz samodzielne powodowanie zmian i postrzeganie ich jako szans wpłynięcia na biznesową rzeczywistość.

Psycholog komentuje: - Nie zgodzę się, że kierunek wykształcenia jest bez znaczenia. Daje pewną fachową bazę, którą dzięki pewnym cechom osobowości można efektywnie wykorzystać. A ten, kto tych cech nie posiada może je sobie wykształcić. Temu służy działalność we wszelkiego rodzaju inicjatywach społecznych, kołach naukowych, wolontariat i bezpłatne staże.

Kasia, odkąd dostała się na politologię, pracuje jako wolontariuszka w stowarzyszeniu pomagającym ludziom starszym. Zaprzyjaźniła się z kobietą, którą odwiedza. - Myślę, że pracodawcy może się spodobać to, że potrafię się porozumieć nie tylko z ludźmi ze swojego pokolenia. Poza dziennikarstwem pasjonuje mnie też marketing polityczny. A przecież seniorzy też są grupą docelową polityków.

Jeśli czujesz, że mogłeś wybrać lepiej

Obecnie struktura studiów pozwala się rozmyślić i już po licencjacie zmienić kierunek studiów. Po licencjacie z filozofii można się przerzucić na biotechnologię, po ekonomii odpocząć na etnologii. Pracodawcy są jednak sceptyczni wobec takich rozwiązań. Osoba odpowiedzialna za nabór w jednej z dużych firm: - Rozumiem jeżeli ktoś po trzech latach na historii przeniesie się na ekonomię. Miał prawo uznać, że woli studiować to, co ułatwi mu start na rynku pracy. Ale co mam pomyśleć o osobie, która po trzech latach stwierdziła, że chce zrealizować pasję? Może pracę też potraktuje jak kolejne hobby?

Wybór “konkretu” po trzech latach lekkich studiach może okazać się pomysłem nietrafionym. Zamiast uczyć się fachu, student będzie czytał klasyków. Dyrektorzy instytutów wolą bowiem kształceniu zawodowemu poświęcić pierwsze trzy lata studiów.

Dr Krzysztof Bondyra: - Chociażby w przypadku socjologii: dominuje podejście, aby przedmiotów zawodowych takich, jak statystyka, metody i techniki badań, uczyć na licencjacie. A czytanie klasyków pozostawić tym, którzy chcą być magistrami tej dziedziny wiedzy.

Dlatego lepiej rozmyślić się już po studiach: skończyć jeden kierunek, a potem uzupełnić wiedzę na studiach podyplomowych. Elżbieta Ogrzebacz z mazowieckiego WUP-u: - Kształcenie się przez całe życie jest dziś rzeczą normalną. Ja właśnie zdecydowałam się na psychologię.

Przede wszystkim: rób na co masz ochotę

Paweł chciał być wolontariuszem. Pewne stowarzyszenie zaproponowało mu zajęcie: pozyskiwanie funduszy. Paweł nie miał ochoty stać na ulicy z puszką. Poszedł pracować za pieniądze.

Kasia do płatnej pracy też mogła wybrać się już na pierwszym roku. Między zajęciami na politologii a opieką nad starszą panią zostawało jej jeszcze trochę czasu. Wolała za darmo robić sondy w lokalnym radiu, montować dźwięk, przygotowywać informacje kulturalne.

Ewa po powrocie z ciągarni stali ma już niewiele czasu dla siebie. Ale jeśli go znajdzie na pewno pójdzie na kurs krawiecki. Nie komputerowy, nie na prawo jazdy. - Mam w domu dużo fajnych tkanin, lubię sobie przerabiać ciuchy. A kto wie, co się przyda? Moje koleżanki po studiach założyły sklep z szytymi przez siebie ubraniami i biżuterią. Świetnie im się wiedzie.

Andrzej Borczyk, Masterfoods: - Niezależnie od tego co mówiłyby rynkowe trendy i prognozy, nie powinniśmy im ulegać. Jeżeli kogoś nie pociąga ta dyscyplina, studiowanie jej na siłę nie przyniesie oczekiwanego rezultatu. Zabraknie pasji, radości ze zdobywania wiedzy. Warto natomiast podczas studiów poszerzać swoje horyzonty, odbywać staże, kończyć różne kursy, być wolontariuszem. Należy się jednak kierować własnymi zainteresowaniami, nie modą. Młody człowiek, który robi to, co lubi, na pewno da sobie na rynku pracy radę lepiej niż ten, który tylko podąża za trendami.

Autor: Natalia Mazur, Poznań